علت خودکشی در ژاپن چیست؟ +عکس و آمار

شاید ژاپنیها پرکارترین مردم جهان باشند اما مسلما خوشبختترین مردم دنیا نیستند. زندگی تک بعدی ژاپنی خیلی زود آنها را به مرز خودکشی میرساند.

افزایش آمار خودکشی در کشورهای توسعه یافته، همواره یکی از دغدغهxadهای بزرگ اجتماعی در این کشورها به حساب میxadآید. آمار خودکشی در ۴۵ سال اخیر، ۶۰ درصد افزایش یافته و به سومین علت مرگ افراد بین ۱۵ تا ۴۴ سال، تبدیل شده است، این در حالی است که آمار خودکشیxadهای ناموفق که منجر به مرگ افراد نشده، بیش از ۲۰ برابر تعداد خودکشیxadهای موفق است.[۱] افزایش آمار در کشورهای صنعتی بیش از دیگر نقاط جهان بوده و در این میان، کشورهای اسلامی نسبت به دیگر مناطق، رقم پایین تری را به خود اختصاص دادهxadاند. به عنوان مثال بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO) ایران در میان ۱۸۳ کشور عضو در جایگاه ۱۶۴xadام قرار دارد. [۲]

گاهی ژاپنیها از فرط کار کردن اینگونه در مسیر از حال میروند! فشار شدید روسا و مجازاتهایی نظیر «ایجیمه» باعث رخدادن چنین شرایطی هستند.

در میان کشورهای صنعتی، ژاپن کم و بیش گوی سبقت را از دیگر رقبای خود ربوده است به طوری که میزان خودکشی در آن حدود ۶۰ درصد از میانگین جهانی بیشتر است. [۳] هرچند آمار سالانه خودکشی تحت تدابیر شدید دولت، چند سالی است به زیر ۳۰ هزار نفر در سال کاهش یافته است، اما همچنان موجب نگرانیxadهای گسترده در میان مردم و مسئولین کشور ژاپن میxadشود تا جایی که طبق گزارشxadهای دولت، بیشترین عامل مرگ در میان اتباع ۱۵ تا ۳۹ ساله ژاپنی را خودکشی تصاحب کرده است.[۴] توجه به آمار خودکشیxadهای ناموفق، این مسئله را بغرنجxadتر میxadنماید. بر اساس گزارش وزارت بهداشت ژاپن، از میان هر چهار ژاپنی، یک نفر اقدام به خودکشی میxadنماید، یعنی یک چهارم شهروندان ژاپنی تا به حال اقدام به خودکشی نمودهxadاند که زنان سهم بیشتری از این آمار را تشکیل میxadدهند، هرچند در خودکشیxadهای موفق، آمار مردان ژاپنی بیشتر است. [۵]

در سالهای اخیر خودکشی کودکان زیر فشارهای درسی در این کشور افزایش یافته است

خودکشیxadهای کودکانه

آمار نگران کننده خودکشی در ژاپن تنها به بزرگسالان محدود نمیxadشود و کودکان و نوجوانان بین ۱۰ تا ۱۹ سال را نیز شامل میxadشود. این آمار تکان دهنده نشان میxadدهد که در روزهای ابتدایی ماه سپتامبر که ابتدای سال تحصیلی محسوب میxadشود، کودکان ژاپنی برای فرار از فشارهای درسی و بیش از آن، رفتار نامناسب دیگر دانش آموزان و تحقیر توسط آنxadها اقدام به خودکشی میxadکنند و آمار در این تاریخ افزایش پیدا میxadکند. تلاشxadهای دولت نیز به دلیل اینکه جامعه بزرگسالان را هدف گرفته است هر چند باعث کاهش آمار خودکشی در افراد مسنتر شده است اما روند افزایشی خودکشی در میان کودکان همچنان ادامه دارد. [۶]

شبکه خبری سی. ان. ان با اشاره به پرونده دختری ۱۷ ساله که به دلیل آزار و اذیتxadهای پسرانی که هم کلاسیxadاش بودند، اقدام به خودکشی کرده است مینویسد که این موارد بسیار شایع است تا جایی که از سال ۱۹۷۲ تا ۲۰۱۵ بیش از هجده هزار نفر از افراد زیر ۱۸ سال در ژاپن خودکشی کردهاند. دکتر کنزو دِندا[۷] استاد دانشگاه هوکایدو ژاپن، ضمن اشاره به نگران کننده بودن شیوع خودکشی در میان کودکان ژاپنی، با توجه به نتایج آزمایشxadهای روانشناسی در میان کودکان ژاپنی بیان میکند که از هر ۱۲ دانش آموز ابتدایی و از هر ۴ دانش آموز دبیرستانی، یک نفر به افسردگی حاد مبتلاست که بسیاری از این کودکان اقدام به خودکشی میxadنمایند. [۸]

تابلوهایی که در جنگل هاگارا برای امیدبخشی به زندگی نصب شدهاند

جایی برای لحظات آخر

همین دست از فشار های روحی و ذهنی مداوم و افسردگیxadهای حاد سبب میxadشود که مردم ژاپن به دنبال مکانی باشند که در آن خود را از شر این حجم از ناملایمات خلاص کرده و به آرامش برسند. یکی از مکانxadهای مورد علاقه افراد جهت خودکشی، جنگل هاگارا نزدیک به کوه فوجی و واقع در غرب شهر توکیو است.[۹] این محل بعد از پل گلدن گیت سن فرانسیسکو، به عنوان محبوبxadترین محل برای خودکشی در جهان شناخته میxadشود. [۱۰] سالانه بین ۷۰ تا ۱۰۰ جسد در میان درختان انبوه هاگارا، که به دریای درختی معروف است، یافت میxadشود. [۱۱]

ژاپنیها تا حدود یک قرن پیش والدین خود را در سنین کهولت که دیگر توانایی اداره زندگی خویش را نداشتند در جنگل گاهارا رها میکردند تا از گرسنگی بمیرند

پدیدهxadها و داستانxadهای تکان دهندهxadای، این مکان به خصوص را مرموزتر از آن چیزی که هست جلوه میxadدهند. حوادث تلخ و غیر انسانی با جنگل هاگارا گره خورده است. فقر معنویت، سبب میxadشد که ژاپنی ها تا قرن ۱۹، والدین خود را در سنین کهولت که دیگر توانایی اداره زندگی خویش را نداشته و از نظر اقتصادی نیز بیمصرف تلقی میxadشدند، در جنگل گاهارا رها کنند تا از گرسنگی جان خود را از دست بدهند. [۱۲] داستانxadهای بسیاری نیز که از نفرین شده بودن جنگل نقل میxadشود به خاطر همین تاریخ به دور از انسانیت آنهاست. غنی بودن خاک جنگل از آهن مغناطیسی که مانع کار دستگاهxadهای دیجیتالی از جمله مکان یاب (GPS) میxadشود نیز به این باورها در میان عوام دامن زده است. [۱۳]

این مکان که دیگر به محلی مرسوم برای خودکشی تبدیل شده، با توجه به سیاستxadهای مقابله با خودکشی دولت، مملو از جملاتی در خصوص ارزشمند بودن زندگی و پایان پذیری مشکلات است. به عنوان نمونه در ابتدای ورودی جنگل نوشته شده: «زندگی هدیه ارزشمندی است از طرف والدین تو! قدرش را بدان.»[۱۴] همچنین جنگل زیر نظارت دوربینxadهای مدار بسته در جای جای آن و گشتxadهای بازرسی جهت جلوگیری از اقدام به خودکشی افراد حاضر در جنگل است.[۱۵]

عوامل منجر به خودکشی

آزوسا هایانو که از ماموران داوطلب گشت در جنگل هاگاراست، زندگی ماشینی و بیش از حد رقابتی در ژاپن را عامل این مشکلات میxadداند. او از تجربیات خود در برخورد با افرادی که قصد خودکشی داشتند به این نکته اشاره میxadکند که بسیاری از آنxadها با صرف یک هم صحبتی کوتاه از اقدام به خودکشی منصرف میxadشوند، موهبتی که مردم ژاپن به دلیل انواع مشغلهxadهای مختلف از نبود آن در رنج هستند. [۱۶]

کاروشی: مرگ به دلیل کار کردن بیش از حد

چنانچه ذکر شد، افسردگی و اختلالات روانی علت اصلی خودکشی در میان مردم ژاپن است. [۱۷] اما دلایل مختلفی سبب این مشکلات ذهنی و روانی میxadشود. کارهای طاقت فرسا و بیش از اندازه که بعضا به عنوان تنبیه و مجازات کارکنان در نظر گرفته میxadشود به خودی خود، باعث مرگ افراد میxadشود. مرگ به دلیل کارکردن بیش از حد در ژاپن با اصطلاح «کاروشی» بیان میگردد. در جولای ۲۰۱۳ زنی بعد از ۱۵۹ ساعت کار کردن اضافه بر سازمان دچار کاروشی یا مرگ بر اثر کار بیش از حد شد و همین مسئله نشریاتی مثل گاردین را به انتقاد از وضع نامناسب ساعتxadهای کاری در ژاپن برانگیخت که خود از عوامل ترغیب کننده افراد به خودکشی است.[۱۸]

ژاپنیها وقتی در برابر مشکلات زندگی کم میآورند خیلی زود اقدام به خودکشی میکنند

از میان عوامل اصلی خودکشی میxadتوان به انواع زورگوییxadها و تهدیدات قلدر مآبانه، به صورت فیزیکی و اینترنتی نام برد. این قبیل زورگوییxadها که به تحقیر و آزار افراد میxadپردازند در مدارس نیز عاملی شایع برای خودکشی محسوب میxadشود. آزمون ورودی به دانشگاهxad و آزمونxadهای اشتغال نیز از دیگر عوامل خودکشی هستند که عدم موفقیت در آنxadها به منزله نابودی حیات اقتصادی فرد تلقی میxadگردد. انزوا طلبی اجتماعی که در فرهنگ ژاپنی به عنوان هایکیکوموری شناخته میxadشود نیز از دیگر علل خودکشی به حساب میxadآید. فردی که دچار هایکیکوموری میxadشود ممکن است برای سالxadها از خانه خارج نشود و خود را در یک اتاق حبس کند. این اتفاق معمولا پس از ناکامیxadهای خانوادگی یا اقتصادی رخ میxadدهد که فرد در نهایت به طرق مختلف دست به خودکشی میxadزند. [۱۹]

مشکلات اقتصادی اما بالاتر از دیگر علل خودکشی منجر به اختلالات روانی و افسردگی شدید میxadشوند. نارضایتی افراد از سطح معیشت یا عدم توان برآورده ساختن درخواستxad اعضای خانواده، منجر به حس ناکامی شدید و در نهایت اقدام به خودکشی میxadگردد. [۲۰] شاهدی بر این مدعا، افزایش آمار خودکشی در ماه پایانی سال اقتصادی، مارس، است که زمان پرداخت انواع هزینهxadهای فردی و اجتماعی میxadباشد و به طور کلی ماه پرخرجی محسوب میxadگردد.[۲۱]

احساس افسردگی ناشی از مشکلات اقتصادی به حدی در میل به اقدام خودکشی موثر است که با کمکxadهای اقتصادی دولت به افرادی که دچار نارساییxadهای اقتصادی میxadشوند، آمار خودکشی کاهش میxadیابد. [۲۲] به عنوان نمونهxadای دیگر از تاثیر مسائل اقتصادی بر خودکشی، بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ سبب شد آمار خودکشی در ماه اول سال ۲۰۰۹ با افزایش چشم گیر ۱۵ درصدی، به ۲۶۴۵ مورد برسد. [۲۳]

خودکشی در ژاپن سنت قهرمانانهای به شمار میرود

هاراگیری، نگاهی محترمانه به خودکشی

از دیگر علل بالا بودن آمار خودکشی در ژاپن، نگاه فرهنگی مردم این کشور به مسئله مذکور است. بر خلاف زاویه دید ادیان الهی از جمله مسیحیت و اسلام به مسئله خودکشی، که توأم با نگاهی منفی و قبیح به این عمل است و منجر به شقاوت اخروی میxadگردد، در فرهنگ ژاپنی خودکشی در هالهxadای از تقدس و احترام قرار دارد. [۲۴]

سپوکو که در ایران بیشتر به نام هاراگیری شهرت دارد، نوعی از خودکشی مرسوم میان جنگجویان سامورایی بوده است که در آن فرد خنجری مخصوص را در شکم خود فرو کرده و به طرفین حرکت میxadدهد. این عمل که به نوعی نشان دهنده تمرکز و قدرت بدنی بالای فرد بوده است به منظور کشته نشدن بوسیله دشمن یا کسب افتخار پس از یک شکست رخ میxadداده و از همین رو، در فرهنگ ژاپنی نگاهی احترام آمیز را به خود جلب کرده است.[۲۵]

این پدیده که از دوران فئودالیسم ژاپن در قرن ۱۲ میلادی، رواج یافته است، امروزه نیز به شکلی مدرن همچنان وجود خود را حفظ کرده است. [۲۶] به عنوان مثال میxadتوان به هاراگیریxadهای گسترده شهروندان و افسران ژاپنی در سال ۱۹۴۵ به دلیل شکست در جنگ جهانی دوم اشاره کرد که بیشتر نشانگر اعتراض افراد از قبول آتش بس از طرف حکومت بوده است. همچنین، هاراگیری میشیما یوکیو، رمان نویس مشهور ژاپنی، به سال ۱۹۷۰، در انتقاد به آنچه او، از دست رفتن ارزشxadهای سنتی در کشورش میxadخواند، نام برد. [۲۷]

دکتر یوشینوری چو، استاد روانشناسی دانشگاه تیکو کاوازاکی، در کتاب خود با عنوان «چرا مردم به خودکشی روی آوردند؟» خودکشیxadهای امروز در کشور ژاپن و آمار بالای آن را، مربوط به همین سنت کسب افتخار از طریق هاراگیری میxadداند. وی با اشاره به رسوخ این فرهنگ در باورهای عامه، از خودکشی به عنوان ساده ترین راه پیش روی یک ژاپنی به مشکل برخورده، نام میxadبرد. [۲۸]

ماتسوری تاکاهاشی، کارمند دفتری، که به دلیل کار زیاد جان خودش را از دست داد. او در ماه آخری زندگیاش ۱۰۵ ساعت اضافه کاری داشت.

مردمان بخار شده

مشکلات اجتماعی ناشی از افسردگی در ژاپن، تنها به خودکشی محدود نمیxadشود. اصطلاح مردم بخار شده (یا بر باد رفته) که در زبان ژاپنی با کلمه «ژوهاتسو» به کار میxadرود، به آن دسته از مردمی اطلاق میxadشود که به دلیل انواع مشکلات اقتصادی، خانوادگی یا نارساییxadهای اجتماعی هویت خود را به طور کامل ترک کرده و تمام آنچه مربوط به گذشته خود میxadدانند، (از جمله خانواده، شغل، اسم، فامیل و …) را رها میxadکنند. به امید اینکه بتوانند زندگی جدیدی را بدون بار مسئولیتxadهایی که از پیش بر دوش داشتند آغاز نمایند. [۲۹]

این افراد فراری از جامعه، که تعدادشان سالانه به بیش از صد هزار تن میxadرسد نیز یکی دیگر از نشانهxadهای مشکلات روحی در میان مردم ژاپن هستند. گفتنی است که لنا مگور، ژورنالیست فرانسوی در کتاب خود با عنوان «پنهان شدگان» (THE VANISHED) به بررسی و تحقیق در خصوص این پدیده پرداخته است. [۳۰]

ترجمه توصیههایی برای زنده ماندن در جنگل هاگارا.

اقداماتی برای مقابله

بر اساس گزارشی از خبرگزاری اکونومیست، مجموع این آمارهای تکان دهنده سبب شد تا دولت ژاپن از سال ۲۰۰۷ توجه بیشتری را نسبت به مبحث خودکشی و جلوگیری از آن نشان دهد. اقدامات گسترده در چارچوب همکاری با انجمن بینالمللی توقف خودکشی (IASP) صورت گرفته است و همچنین بودجه هنگفت ۲۲۰ میلیون دلاری برای این طرح در نظر گرفته شده که هدف آن کاهش ۳۰ درصدی آمار خودکشی تا سال ۲۰۲۵ است. [۳۱]

همچنین مرکز تلفنی به نام «تل» (TELL)، نیز جهت کمک به کسانی که قصد اقدام به خودکشی دارند طراحی شده است. [۳۲] در این طرح افراد با تماس به تلفنxadهای شرکت تل یا چت آنلاین با مشاورین آن، ضمن بازگویی مشکلات خود، مشاورهxadهایی به منظور جلوگیری از مبادرت به خودکشی میxadشنوند که تا به حال افراد زیادی با توجه به کمکxadهای این ارگان از خودکشی منصرف شدهاند. [۳۳] این طرح که با استقبالxadهای گسترده از سال ۱۹۷۳ راه اندازی شده است، در سال ۲۰۰۹ به کلینیکxadهای روان درمانی نیز مجهز گردید. [۳۴] با این حال مسئولان این طرح همچنان از عدم اطلاع شهروندان از این سامانه و همچنین عدم مراجعه بسیاری از کسانی که قصد انجام خودکشی دارند به مشاورهxadهایی از این دست، به دنبال راهی موثرتر جهت جلوگیری از این آسیب اجتماعی گسترده در ژاپن هستند.

منابع: